Mualliflik tamoyillari

«Geliotekhnika» jurnali mualliflikni ilmiy hissani e’tirof etish hamda nashr etilgan ishning aniqligi, halolligi va ishonchliligi uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olish shakli sifatida tan oladi.

Mualliflik akademik lavozim, institutsional vakolat, professional maqom, moliyalashtirishni jalb qilish, ma’muriy rahbarlik, shaxsiy munosabat yoki faxriy e’tirofga emas, balki salmoqli intellektual hissaga asoslanadi.

Muallif sifatida ko‘rsatilgan barcha shaxslar ushbu siyosat mezonlariga javob berishi kerak. Ishga hissa qo‘shgan, ammo mualliflik mezonlariga javob bermaydigan shaxslar mualliflar ro‘yxatiga kiritilmaydi; ularning hissasi tegishli hollarda «Minnatdorlik» bo‘limida qayd etiladi.

Mualliflik mezonlari

Muallif sifatida tan olinishi uchun shaxs quyidagi mezonlarning barchasiga javob berishi kerak:

  1. tadqiqot konsepsiyasi yoki dizaynini ishlab chiqishga yoxud ma’lumotlar, hisob-kitoblar va natijalarni olish, tahlil qilish, talqin etish, tekshirish yoki validatsiya qilishga salmoqli hissa qo‘shgan bo‘lishi;

  2. qo‘lyozmani tayyorlashda yoki uning muhim intellektual mazmunini tanqidiy qayta ko‘rib chiqishda ishtirok etgan bo‘lishi;

  3. nashrga taqdim etiladigan qo‘lyozmaning yakuniy nusxasini ko‘rib chiqqan va tasdiqlagan bo‘lishi;

  4. o‘z hissasi uchun javobgarlikni qabul qilishi hamda ishning istalgan qismi aniqligi, halolligi yoki ishonchliligiga oid savollarni ko‘rib chiqishda hamkorlik qilishga rozi bo‘lishi.

Har bir muallif o‘z hissasini aniq ko‘rsata olishi va oqilona darajada boshqa hammualliflarning qaysi qismlar uchun mas’ul ekanini tushunishi kerak.

Birinchi mezonga javob beradigan shaxsga qo‘lyozmani tayyorlash yoki tanqidiy qayta ko‘rib chiqishda ishtirok etish hamda yakuniy nusxani tasdiqlash uchun asosli imkoniyat berilishi kerak.

Mualliflik uchun yetarli bo‘lmagan hissalar

Quyidagi faoliyat turlari alohida olinganda, odatda, mualliflik uchun yetarli asos hisoblanmaydi:

  • salmoqli intellektual hissa qo‘shmasdan moliyalashtirishni jalb qilish;

  • umumiy ma’muriy yoki institutsional rahbarlik;

  • yuqori akademik yoki boshqaruv lavozimini egallash;

  • laboratoriya, uskuna, material yoki odatiy texnik yordamni taqdim etish;

  • tadqiqot dizayni, tahlili yoki talqinida ishtirok etmasdan ma’lumot to‘plash;

  • odatiy til tahriri, korrektura, formatlash yoki tarjima;

  • salmoqli ilmiy hissa hisoblanmaydigan umumiy maslahat;

  • ishtirokchilar, tashkilotlar, inshootlar yoki tadqiqot joylariga kirishni tashkil etish;

  • pullik professional yoki texnik xizmat ko‘rsatish.

Bunday hissa qo‘shgan shaxslar o‘z roziligi bilan «Minnatdorlik» bo‘limida ko‘rsatilishi mumkin.

Qabul qilinmaydigan mualliflik amaliyotlari

Jurnal quyidagi amaliyotlarga yo‘l qo‘ymaydi:

  • mehmon mualliflik — qo‘lyozmaning nufuzi yoki nashr etilish ehtimolini oshirish uchun hissa qo‘shmagan shaxsni muallif sifatida ko‘rsatish;

  • sovg‘a yoki faxriy mualliflik — shaxsni ilmiy hissasi uchun emas, balki lavozimi, vakolati, shaxsiy munosabat yoki kutilayotgan o‘zaro manfaat sababli muallif sifatida ko‘rsatish;

  • yashirin mualliflik — mualliflik mezonlariga javob beradigan shaxsni ro‘yxatdan chiqarib tashlash yoki muhim professional yozuv yordamini oshkor qilmaslik;

  • sotib olingan, sotilgan yoki o‘tkazilgan mualliflik — moliyaviy, professional yoki boshqa noqonuniy manfaat evaziga mualliflik o‘rnini qo‘shish, olib tashlash, sotish, sotib olish yoki almashtirish;

  • majburiy mualliflik — institutsional ierarxiya, rahbarlik vakolati, moliyalashtirish ustidan nazorat yoki boshqa bosim orqali shaxsni mualliflar ro‘yxatiga kiritishni talab qilish.

Noto‘g‘ri mualliflik aniqlansa, tahririy jarayon to‘xtatilishi, qo‘lyozma rad etilishi, tuzatish yoki maqolani qaytarib olish e’lon qilinishi, tegishli muassasa xabardor qilinishi yoxud jurnalning nashr etikasi siyosatlariga muvofiq boshqa choralar ko‘rilishi mumkin.

Mualliflarning hissasi

Bir nechta muallifga ega barcha qo‘lyozmalarda har bir muallifning aniq hissasini ko‘rsatuvchi «Mualliflarning hissasi» bayonoti bo‘lishi kerak.

Tegishli hollarda hissalar CRediT Contributor Roles Taxonomy asosida bayon qilinadi. CRediT shaffoflikni oshiradi, biroq muayyan CRediT rolini ko‘rsatish shaxsning avtomatik ravishda mualliflik mezonlariga javob berishini anglatmaydi.

CRediT quyidagi 14 rolni o‘z ichiga oladi:

  • Konseptualizatsiya;

  • Ma’lumotlarni boshqarish;

  • Rasmiy tahlil;

  • Moliyalashtirishni jalb qilish;

  • Tadqiqotni amalga oshirish;

  • Metodologiya;

  • Loyihani boshqarish;

  • Resurslar;

  • Dasturiy ta’minot;

  • Ilmiy rahbarlik;

  • Validatsiya;

  • Vizualizatsiya;

  • Dastlabki matnni yozish;

  • Matnni ko‘rib chiqish va tahrirlash.

Faqat amalda bajarilgan rollar ko‘rsatiladi. Hissa bayonotida mualliflar bosh harflari orqali belgilanadi va bayonot qo‘lyozma taqdim etilishidan oldin barcha mualliflar tomonidan tasdiqlanadi.

Ikki yoki undan ortiq muallif teng hissa qo‘shgan bo‘lsa, bu aniq ko‘rsatilishi mumkin. Birgalikdagi birinchi mualliflik, katta mualliflarning teng hissasi yoki birgalikdagi ilmiy rahbarlik haqidagi qayd bajarilgan ishni to‘g‘ri aks ettirishi va barcha mualliflar tomonidan tasdiqlanishi kerak.

Mualliflar tartibi

Mualliflar tartibi qo‘lyozma taqdim etilishidan oldin barcha mualliflar tomonidan birgalikda kelishiladi.

Jurnal mualliflar tartibini belgilamaydi va muayyan o‘rin avtomatik ravishda ma’lum hajm yoki turdagi hissani anglatadi deb hisoblamaydi. Mualliflar o‘z fan sohasida qabul qilingan amaliyotga muvofiq tartibni belgilash va uning umumiy kelishuvni to‘g‘ri aks ettirishini ta’minlash uchun javobgardir.

Teng hissa, birgalikdagi birinchi mualliflik yoki birgalikdagi ilmiy rahbarlik haqidagi bayonot qo‘lyozmada aniq beriladi va barcha mualliflar tomonidan tasdiqlanadi.

Mas’ul muallifning vazifalari

Mas’ul muallif qo‘lyozmani taqdim etish, taqriz, qayta ishlash, nashrga tayyorlash, nashr etish va nashrdan keyingi yozishmalar davomida jurnal bilan barcha mualliflar o‘rtasidagi asosiy aloqa shaxsidir.

Mas’ul muallif:

  • barcha ko‘rsatilgan mualliflar mualliflik mezonlariga javob berishini tasdiqlaydi;

  • mezonlarga javob beradigan hech bir ishtirokchi chiqarib tashlanmaganini ta’minlaydi;

  • barcha mualliflar qo‘lyozma, mualliflar tartibi, bayonotlar va taqdim etishni tasdiqlaganini tekshiradi;

  • mualliflarning to‘liq va to‘g‘ri ismlari, affiliatsiyalari, ORCID identifikatorlari va aloqa ma’lumotlarini taqdim etadi;

  • mualliflar hissasi, moliyalashtirish, manfaatlar to‘qnashuvi, etik tasdiqlash, rozilik, ma’lumotlar mavjudligi va sun’iy intellektdan foydalanish haqidagi zarur bayonotlarni kiritadi;

  • tahririy qarorlar, taqrizchi izohlari va tuzatish talablarini barcha mualliflarga yetkazadi;

  • bandma-band javoblarni muvofiqlashtiradi;

  • yakuniy nusxa barcha mualliflar tomonidan tasdiqlanishini ta’minlaydi;

  • nashrdan keyingi asosli savollarga javob beradi;

  • xatolarni tuzatish va halollik masalalarini tekshirishda jurnal bilan hamkorlik qiladi.

Taqdim etishga oid ayrim ma’muriy vazifalar boshqa vakolatli shaxsga topshirilishi mumkin, biroq bu mas’ul muallifning majburiyatlarini bekor qilmaydi.

Barcha mualliflarning majburiyatlari

Har bir muallif:

  • o‘z hissasi to‘g‘ri bayon etilganini ta’minlaydi;

  • faqat o‘zi tayyorlagan bo‘limni emas, butun qo‘lyozmani ko‘rib chiqadi;

  • taqdim etilgan va nashr uchun yakuniy nusxalarni tasdiqlaydi;

  • tegishli manfaatlar to‘qnashuvini oshkor qiladi;

  • moliyalashtirish va institutsional yordamni oshkor qiladi;

  • ma’lumotlar, hujjatlar, tushuntirishlar yoki tuzatishlar haqidagi so‘rovlarda hamkorlik qiladi;

  • jiddiy xato yoki muammo haqida mas’ul muallif va jurnalni darhol xabardor qiladi;

  • o‘z hissasining halolligi uchun javobgarlikni qabul qiladi;

  • ishning istalgan qismiga oid muammolarni hal qilishda hamkorlik qiladi.

Hech bir qo‘lyozma barcha ko‘rsatilgan mualliflarning xabari va roziligisiz taqdim etilmaydi.

Guruh va konsorsium muallifligi

Rasmiy tashkil etilgan guruh yoki konsorsium bajargan tadqiqot tegishli hollarda guruh nomi ostida nashr etilishi mumkin.

Qo‘lyozmada quyidagilar aniq ko‘rsatiladi:

  • guruh yoki konsorsium nomi;

  • qo‘lyozma uchun bevosita javobgarlikni qabul qiluvchi shaxslar;

  • jurnalning mualliflik mezonlariga javob beradigan mualliflar;

  • mualliflik mezonlariga javob bermaydigan boshqa ishtirokchilar;

  • jurnal bilan aloqa uchun mas’ul shaxs.

Texnik imkoniyat mavjud bo‘lsa, mualliflik mezonlariga javob beradigan alohida guruh a’zolari maqola metama’lumotlarida ko‘rsatiladi.

Minnatdorlik

Ishga hissa qo‘shgan, ammo mualliflik mezonlariga javob bermaydigan shaxslar texnik yoki ma’muriy yordam, til tahriri, tarjima, statistik maslahat, uskuna, material yoki ma’lumot taqdim etish, umumiy ilmiy maslahat yoxud tashkiliy ko‘mak uchun «Minnatdorlik» bo‘limida e’tirof etilishi mumkin.

Mualliflar shaxsni nomma-nom ko‘rsatishdan oldin uning roziligini olishi kerak. Alohida tasdiq bo‘lmasa, minnatdorlik bildirish nomi ko‘rsatilgan shaxs natija yoki xulosalarni ma’qullaganini anglatmaydi.

Oshkor etish va majburiy bayonotlar

Mualliflar quyidagilar haqida to‘liq va aniq bayonot taqdim etishi kerak:

  • moliyalashtirish manbalari, grant raqamlari va moliyalashtiruvchi tashkilotlarning rasmiy nomlari;

  • moliyaviy va nomoliyaviy manfaatlar to‘qnashuvi;

  • tegishli hollarda etik tasdiqlash;

  • tegishli hollarda xabardor qilingan rozilik;

  • tegishli hollarda shaxsni aniqlash mumkin bo‘lgan ma’lumotlarni nashr qilishga rozilik;

  • ma’lumotlarning mavjudligi;

  • tegishli hollarda kod, dasturiy ta’minot, hisoblash modellari va materiallarning mavjudligi;

  • sun’iy intellekt yoki sun’iy intellekt yordamidagi vositalardan foydalanish;

  • mualliflarning hissasi.

Muallif muayyan munosabat tadqiqotga ta’sir qilmagan deb hisoblasa ham, tegishli ma’lumotni oshkor qiladi. Muhim ma’lumotni oshkor qilmaslik tahririy tekshiruv va tuzatish choralariga olib kelishi mumkin.

Ma’lumotlar, kod va materiallarning shaffofligi

Mualliflar natijalarni tasdiqlovchi ma’lumotlar, kompyuter kodi, hisoblash modellari, dasturiy ta’minot, materiallar, protokollar va boshqa resurslarning mavjudligini bayon qiladi.

Tasdiqlovchi materiallarni ishonchli repozitoriyga joylashtirish va DOI, ro‘yxatga olish raqami, doimiy identifikator yoki barqaror havolani ko‘rsatish tavsiya etiladi.

Quyidagi asoslar mavjud bo‘lsa, ochiq foydalanish cheklanishi mumkin:

  • shaxsiy hayot yoki maxfiylik talablari;

  • etik tasdiqlash shartlari;

  • intellektual mulk huquqlari;

  • qonuniy tijorat cheklovlari;

  • qonunchilik talablari;

  • milliy yoki jamoat xavfsizligi;

  • uchinchi tomon mulk huquqi;

  • asosli texnik cheklovlar.

Cheklov mavjud bo‘lsa, Ma’lumotlarning mavjudligi bayonotida uning sababi va, mumkin bo‘lsa, nazorat qilinadigan foydalanishni so‘rash tartibi tushuntiriladi. Amalda mavjud bo‘lmagan yoki havolasi ishlamaydigan materiallar ochiq foydalanishda deb ko‘rsatilmaydi.

Affiliatsiya

Har bir muallifning asosiy affiliatsiyasi, odatda, tadqiqotning asosiy qismi bajarilgan yoki uni asosiy darajada qo‘llab-quvvatlagan muassasani ko‘rsatadi.

Muallif tadqiqot tugaganidan keyin boshqa muassasaga o‘tgan bo‘lsa, dastlabki tadqiqot affiliatsiyasi saqlanadi, yangi muassasa esa joriy manzil yoki ikkilamchi affiliatsiya sifatida ko‘rsatilishi mumkin.

Affiliatsiya institutsional nufuzni sun’iy oshirish yoki mavjud bo‘lmagan yordamni ko‘rsatish uchun qo‘shilmaydi.

Nashrdan keyin affiliatsiya tarixiy ilmiy qaydning bir qismi sifatida saqlanadi. Faktik xato jurnalning tuzatish siyosatiga muvofiq tuzatilishi mumkin, biroq keyingi ish joyi o‘zgarishi odatda maqolaga tuzatish kiritishni talab qilmaydi.

Mualliflarni identifikatsiya qilish

Mualliflarga ORCID tizimida ro‘yxatdan o‘tish va o‘z ORCID identifikatorini taqdim etish qat’iy tavsiya etiladi. ORCID identifikatori aynan shu muallifga tegishli bo‘lishi va texnik imkoniyat mavjud bo‘lsa, jurnalning qo‘lyozma topshirish tizimi orqali tasdiqlanishi kerak.

Mualliflar boshqa shaxsning ORCID identifikatori, soxta tadqiqotchi identifikatori, chalg‘ituvchi ilmiy profil yoki noto‘g‘ri aloqa ma’lumotini taqdim etmasligi kerak.

Taqdim etish jarayonining halolligini himoya qilish uchun jurnal zarur hollarda muallif shaxsi, affiliatsiyasi, institutsional elektron pochta manzili, ORCID yozuvi va nashrlar tarixini tekshirishi mumkin.

Sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish

Sun’iy intellekt vositalari, katta til modellari, chatbotlar va boshqa noinsoniy tizimlar muallif sifatida ko‘rsatilishi mumkin emas. Ular qo‘lyozmani tasdiqlay olmaydi, javobgarlikni qabul qilmaydi, manfaatlar to‘qnashuvini oshkor eta olmaydi va ilmiy halollik haqidagi savollarga javob bera olmaydi.

Inson mualliflar quyidagilar uchun to‘liq javobgarlikni saqlaydi:

  • qo‘lyozmaning aniqligi va originalligi;

  • faktlar, hisob-kitoblar, havolalar, ma’lumotlar va yaratilgan mazmunni tekshirish;

  • maxfiy va shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish;

  • mualliflik huquqi va intellektual mulk talablariga rioya qilish;

  • sun’iy intellektdan tegishli foydalanishni oshkor qilish.

Oshkor qilinishi lozim bo‘lgan foydalanish jurnalning Sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish siyosatiga muvofiq bayon etiladi. Sun’iy intellekt yordamida tilni tahrirlash vositaga mualliflik huquqini bermaydi va inson mualliflarning yakuniy matn uchun javobgarligini bekor qilmaydi.

Qabul qilishdan oldin mualliflikni o‘zgartirish

Qo‘lyozma taqdim etilganidan keyin muallifni qo‘shish, olib tashlash yoki mualliflar tartibini o‘zgartirish istisno holat hisoblanadi va imkon qadar qo‘lyozma qabul qilinishidan oldin so‘raladi.

So‘rov quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

  • o‘zgartirish sababining aniq tushuntirilishi;

  • yangilangan Mualliflarning hissasi bayonoti;

  • barcha mavjud mualliflarning yozma roziligi;

  • qo‘shilayotgan yoki olib tashlanayotgan shaxsning yozma roziligi;

  • barcha mualliflar o‘zgartirishni tasdiqlagani haqida mas’ul muallifning tasdig‘i.

Jurnal rozilikni tekshirish uchun mualliflar bilan alohida bog‘lanishi va so‘rov ko‘rib chiqilayotgan vaqtda tahririy jarayonni to‘xtatib turishi mumkin. Asoslantirish yoki rozilik noaniq bo‘lsa, Bosh muharrir o‘zgartirishni tasdiqlaydi, rad etadi yoki masalani tegishli muassasaga yuboradi.

Barcha manfaatdor tomonlarning fikri ko‘rib chiqilmasdan hech bir muallif ro‘yxatdan chiqarilmaydi.

Qabul qilingandan keyin mualliflikni o‘zgartirish

Qo‘lyozma qabul qilingandan keyin mualliflikni o‘zgartirish qat’iy tavsiya etilmaydi va faqat istisno hamda yetarlicha hujjatlashtirilgan holatda ko‘rib chiqiladi. So‘rov baholanayotgan vaqtda nashr kechiktirilishi mumkin.

Muallifning boshqa o‘rinni egallash istagi, akademik e’tirof yoki yetarli hissa qo‘shmagan yuqori lavozimli hamkasbni qo‘shish istagi o‘zgartirish uchun asos bo‘lmaydi.

Barcha manfaatdor mualliflar yozma rozilik beradi va o‘zgartirish nashrdan oldin Bosh muharrir tomonidan tasdiqlanadi.

Nashrdan keyin mualliflikni o‘zgartirish

Nashrdan keyingi asoslantirilgan mualliflik o‘zgarishi quyidagilarni talab qilishi mumkin:

  • rasmiy tuzatish e’lon qilish;

  • maqola metama’lumotlarini yangilash;

  • DOI agentligi, indekslash va ro‘yxatga olish xizmatlarini xabardor qilish;

  • mualliflar kelisha olmasa, institutsional tekshiruv;

  • firibgar yoki chalg‘ituvchi mualliflik bilan bog‘liq jiddiy holatda maqolani qaytarib olish.

Dastlabki nashr qaydi saqlanadi va maxfiylik yoki xavfsizlik boshqa tartibni talab qilmasa, o‘zgarishlar shaffof hujjatlashtiriladi.

Muallif ismini o‘zgartirish

Muallif nashrdan keyin o‘z ismini yangilashni so‘rashi mumkin. Jurnal ism o‘zgarishining shaxsiy sababini oshkor qilishni yoki, ilmiy qayd yaxlitligini himoya qilish uchun shaxsni tekshirish zarur bo‘lmasa, huquqiy hujjat taqdim etishni talab qilmaydi.

Texnik va huquqiy imkoniyat mavjud bo‘lsa, jurnal maqolaning onlayn nusxasi, nashr fayllari, metama’lumotlar, indekslash xizmatlariga yuborilgan ma’lumotlar va muallif profilini yangilashi mumkin.

Muallif so‘roviga ko‘ra, maxfiylik yoki xavfsizlik asoslari mavjud bo‘lsa, ism o‘zgarishi ommaviy tuzatish bildirishnomasisiz amalga oshirilishi mumkin.

Vafot etgan yoki muloqot qilish imkoniyatini yo‘qotgan mualliflar

Vafot etishidan yoki muloqot qilish imkoniyatini yo‘qotishidan oldin mualliflik mezonlariga mos hissa qo‘shgan shaxs muallif sifatida saqlanishi mumkin.

Muallif qo‘lyozma taqdim etilishi yoki nashr qilinishidan oldin vafot etsa:

  • mas’ul muallif jurnalni xabardor qiladi;

  • vafot etgan muallifning hissasi aniq bayon etiladi;

  • qolgan mualliflar mavjud ma’lumot asosida uning mualliflik mezonlariga javob berganini tasdiqlaydi;

  • holat izoh yoki muallifga oid qaydda ko‘rsatilishi mumkin;

  • vafot etgan muallif vafotidan keyingi harakatlarni tasdiqlagan deb ko‘rsatilmaydi.

Muallif muloqot qilish imkoniyatini yo‘qotsa, jurnal holatni alohida ko‘rib chiqadi va hammualliflar, muassasa yoki vakolatli vakildan ma’lumot so‘rashi mumkin. Bosh muharrir mavjud dalillar mualliflikni saqlash uchun yetarliligini aniqlaydi.

Maxfiylik

Mualliflar maxfiy tahririy ma’lumotlarga mas’uliyat bilan munosabatda bo‘lishi kerak. Ular maxfiy taqrizchi shaxsi, tahririy yozishmalar, maxfiy deb belgilangan taqriz hisobotlari, ichki muhokamalar yoki boshqa shaxsga oid himoyalangan ma’lumotni oshkor qilmaydi.

Qo‘lyozma va tahririy yozishmalar uni tayyorlash yoki qayta ishlash uchun zarur doirada hammualliflar va vakolatli ishtirokchilar bilan ulashilishi mumkin.

Qo‘lyozmani ochiq joylashtirish jurnalning Preprint siyosati bilan tartibga solinadi. Preprint mavjudligi qo‘lyozma taqdim etilayotgan vaqtda oshkor qilinadi.

Mualliflar anonim taqrizchi shaxsini aniqlashga urinmasligi, u bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘lanmasligi yoki ehtimoliy taqrizchiga qarshi javob chorasi ko‘rmasligi kerak.

Mualliflik nizolari

Jurnal mualliflar o‘rtasidagi ilmiy hissaning huquqiy yoki faktik egaligini mustaqil aniqlash vakolatiga ega emas.

Mualliflik nizosi yuzaga kelsa, jurnal:

  • taqriz, qabul qilish yoki nashr jarayonini to‘xtatib turishi;

  • barcha tomonlardan yozma bayonot va hissa haqidagi hujjatlarni so‘rashi;

  • taklif etilgan mualliflar ro‘yxatini tasdiqlashni talab qilishi;

  • mualliflarga masalani o‘z muassasalari orqali hal qilishni tavsiya etishi;

  • muassasa, tadqiqot halolligi bo‘limi, moliyalashtiruvchi tashkilot yoki boshqa vakolatli organga murojaat qilishi;

  • zarur hollarda tuzatish, tahririyatning xavotir bildirish bayonoti yoki maqolani qaytarib olishni e’lon qilishi mumkin.

Institutsional tekshiruv talab qiladigan hal etilmagan nizo muharrirlar tomonidan mustaqil hal qilinmaydi. Nizo hal etilmaguncha jurnal qo‘lyozmani ko‘rib chiqishni davom ettirishdan bosh tortishi mumkin.

Mualliflikka oid ehtimoliy qoidabuzarliklar

Mehmon, sovg‘a, yashirin, sotib olingan, majburiy, soxta yoki manipulyatsiya qilingan mualliflikdan shubhalanganda jurnal quyidagilarni so‘rashi mumkin:

  • har bir muallifning alohida hissa bayonoti;

  • har bir muallifning yozma tasdig‘i;

  • dastlabki tadqiqot hujjatlari;

  • hissani tasdiqlovchi yozishmalar;

  • institutsional tasdiq;

  • professional yozuv yordami yoki uchinchi tomon xizmatlari haqidagi ma’lumot.

Da’volar qoidabuzarlik oldindan sodir bo‘lgan deb xulosa qilmasdan, adolatli va maxfiy ravishda ko‘rib chiqiladi.

Choralar qo‘lyozmani rad etish, tuzatish, maqolani qaytarib olish, kelgusi taqdimotlarni cheklash, shaxsni tahririy vazifadan chetlashtirish yoki tegishli muassasani xabardor qilishni o‘z ichiga olishi mumkin.

Tashqi standartlar

«Geliotekhnika» jurnalining mualliflik amaliyoti quyidagilarga asoslanadi:

  • COPE Core Practices;

  • COPEning mualliflik, hissa qo‘shish, mualliflar ro‘yxatini va muallif ismini o‘zgartirishga oid tavsiyalari;

  • CRediT Contributor Roles Taxonomy;

  • Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing;

  • DOAJ Guide to Applying;

  • Scopusning nashr etikasi va qoidabuzarliklar bayonotiga oid talablari;

  • Web of Science tahririy sifat va ilmiy halollik mezonlari;

  • jurnalning Nashr etikasi va qoidabuzarliklar to‘g‘risidagi bayonoti;

  • jurnalning Manfaatlar to‘qnashuvi siyosati;

  • jurnalning Sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish siyosati;

  • amaldagi milliy qonunchilik va xalqaro miqyosda tan olingan tadqiqot halolligi standartlari.

Siyosatni boshqarish

Ushbu siyosat jurnalning rasmiy veb-saytida e’lon qilingan kundan boshlab kuchga kiradi va amaldagi axloqiy standartlar hamda jurnalning tahririy amaliyotiga muvofiqligini ta’minlash uchun davriy ravishda qayta ko‘rib chiqiladi.

Mualliflikka oid savollar, mualliflar ro‘yxatini o‘zgartirish so‘rovlari, mualliflik bo‘yicha shikoyatlar yoki ehtimoliy qoidabuzarliklar haqidagi xabarlar Jurnal tahririyatining ftikans@uzsci.net elektron pochta manziliga yuboriladi.

Murojaatlar jurnalning amaldagi siyosatlari va tegishli COPE tavsiyalariga muvofiq ko‘rib chiqiladi.

ISSN 0130-0997 (Print)
ISSN 2181-9963 (Online)