Maxfiylik bayonoti
«Geliotekhnika» jurnali mualliflar, taqrizchilar, muharrirlar, o‘quvchilar va veb-sayt foydalanuvchilarining shaxsiy hayoti va shaxsga doir ma’lumotlarini hurmat qiladi.
Ushbu bayonot jurnalning tahririy, taqriz, nashriyot va onlayn faoliyati bilan bog‘liq shaxsga doir ma’lumotlar qanday yig‘ilishi, ishlatilishi, himoya qilinishi, uzatilishi va saqlanishini tushuntiradi.
Shaxsga doir ma’lumotlarga O‘zbekiston Respublikasining «Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida»gi O‘RQ-547-son Qonuni, unga kiritilgan amaldagi o‘zgartirishlar hamda tegishli hollarda qo‘llaniladigan boshqa ma’lumotlarni himoya qilish talablari asosida ishlov beriladi. Ma’lumotlar faqat qonuniy, aniq va jurnal faoliyati bilan bog‘liq maqsadlarda ishlatiladi.
Qo‘llanish doirasi va javobgarlik
Ushbu bayonot jurnal veb-sayti va tahririy platformasida hisob yaratadigan, maqola topshiradigan, taqriz o‘tkazadigan, tahririy vazifani bajaradigan, jurnal bilan yozishadigan yoki saytdan foydalanadigan shaxslarga tatbiq etiladi.
Jurnal tahririyati tahririy va ilmiy nashr jarayonlarida ma’lumotlardan foydalanish maqsadlarini belgilaydi. Vakolatli nashriyot va texnik xizmat ko‘rsatuvchi tashkilot — I-EDU GROUP LLC — ma’lumotlardan faqat nashriyot infratuzilmasi, veb-sayt, platforma, metama’lumotlar, DOI va texnik xizmatlarni ta’minlash uchun berilgan vakolat doirasida foydalanadi.
Muharrirlar, taqrizchilar va vakolatli xodimlar faqat o‘z vazifalarini bajarish uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlardan foydalanishi hamda maxfiylikni saqlashi shart.
Yig‘iladigan shaxsga doir ma’lumotlar
Jurnal ro‘yxatdan o‘tish, qo‘lyozma topshirish, taqriz, tahririy ish yoki yozishmalar jarayonida foydalanuvchi taqdim etgan quyidagi ma’lumotlarni yig‘ishi mumkin:
-
ism va familiya;
-
elektron pochta, telefon yoki boshqa aloqa ma’lumoti;
-
tashkilot, bo‘lim, lavozim va mamlakat;
-
ilmiy daraja, unvon va mutaxassislik sohasi;
-
ORCID identifikatori va boshqa ilmiy profil identifikatorlari;
-
foydalanuvchi nomi, hisob qaydi va kirish bilan bog‘liq ma’lumotlar;
-
muallif tarjimai holi va ilmiy qiziqishlari;
-
qo‘lyozma, qo‘shimcha fayllar va maqola metama’lumotlari;
-
taqriz hisobotlari, tahririy qarorlar va yozishmalar;
-
mualliflik, hissa, moliyalashtirish, manfaatlar to‘qnashuvi, etika va AI vositalaridan foydalanish to‘g‘risidagi bayonotlar;
-
to‘lov yoki hisob-kitob uchun zarur cheklangan ma’lumotlar, agar qo‘llanilsa;
-
shikoyat, apellyatsiya yoki etik tekshiruvga oid ma’lumotlar.
Jurnal vazifa uchun zarur bo‘lmagan maxsus toifadagi yoki ortiqcha shaxsiy ma’lumotlarni taqdim etmaslikni so‘raydi.
Avtomatik yig‘iladigan texnik ma’lumotlar
Onlayn platforma quyidagi cheklangan texnik ma’lumotlarni avtomatik ravishda qayd etishi mumkin:
-
IP-manzil;
-
brauzer, qurilma turi va operatsion tizim;
-
tashrif buyurilgan sahifalar va bajarilgan asosiy harakatlar;
-
kirish sanasi va vaqti;
-
yo‘naltiruvchi manba;
-
til va umumiy joylashuv ma’lumoti;
-
sessiya, xavfsizlik va xatolik jurnallari.
Bu ma’lumotlar platformaning ishlashi, xavfsizligi, nosozliklarni aniqlash, hisob qaydini himoya qilish va umumlashtirilgan foydalanish statistikasini shakllantirish uchun ishlatilishi mumkin.
Ma’lumotlarga ishlov berish maqsadlari
Shaxsga doir ma’lumotlar quyidagi maqsadlarda ishlatilishi mumkin:
-
foydalanuvchi hisob qaydini yaratish va boshqarish;
-
qo‘lyozma topshirish, dastlabki tekshiruv va tahririy baholashni boshqarish;
-
ikki tomonlama anonim taqrizni tashkil etish;
-
mualliflar, taqrizchilar, muharrirlar va tahririyat o‘rtasida aloqa o‘rnatish;
-
maqolani tahrirlash, maketlash, nashr qilish va tarqatish;
-
maqola metama’lumotlarini tayyorlash va DOI ro‘yxatdan o‘tkazish;
-
materiallarni indekslash, repozitoriy va raqamli arxivlash xizmatlariga yuborish;
-
muallif, tashkilot, ORCID va boshqa ilmiy atributsiya ma’lumotlarini e’lon qilish;
-
plagiat, tasvir yaxlitligi, manbalar va texnik muvofiqlikni tekshirish;
-
tahririy jarayon va ilmiy yozuvning yaxlitligini saqlash;
-
shikoyat, apellyatsiya, manfaatlar to‘qnashuvi, etik yoki huquqiy masalalarni ko‘rib chiqish;
-
platforma xavfsizligi, ishlashi va xizmatlarini yaxshilash;
-
qonuniy, shartnomaviy va institutsional majburiyatlarni bajarish.
Ma’lumotlarga ishlov berish asoslari
Tegishli qonunchilikka qarab shaxsga doir ma’lumotlarga ishlov berish quyidagi asoslardan biriga yoki bir nechtasiga tayanishi mumkin:
-
foydalanuvchining aniq roziligi;
-
foydalanuvchi so‘ragan tahririy yoki nashriyot xizmatini ko‘rsatish zarurati;
-
jurnalning ilmiy aloqa, taqriz, nashr yaxlitligi va axborot xavfsizligini ta’minlashga oid qonuniy vazifalari;
-
huquqiy yoki shartnomaviy majburiyat;
-
ilmiy nashr va arxiv yozuvini saqlash zarurati.
Rozilikka asoslangan ishlov berishda foydalanuvchi roziligini qaytarib olishi mumkin. Rozilikni qaytarib olish undan oldin amalga oshirilgan qonuniy ishlov berishga ta’sir qilmaydi va boshqa qonuniy asos mavjud bo‘lgan ishlov berishni avtomatik ravishda to‘xtatmaydi.
Muallif ma’lumotlarini nashr qilish
Ilmiy atributsiya uchun zarur quyidagi ma’lumotlar qabul qilingan maqola bilan birga e’lon qilinishi mumkin:
-
mualliflarning ismi;
-
tashkilot va mamlakat;
-
ORCID identifikatori;
-
mas’ul muallifning tegishli aloqa ma’lumoti;
-
muallif hissasi;
-
moliyalashtirish, manfaatlar to‘qnashuvi, etika, ma’lumotlar mavjudligi va AI vositalaridan foydalanish to‘g‘risidagi bayonotlar.
Nashr etilgandan so‘ng bu ma’lumotlar DOI agentliklari, indekslash bazalari, repozitoriylar, kutubxonalar, qidiruv tizimlari va raqamli arxivlar orqali tarqatilishi mumkin. Ilmiy yozuvning doimiyligi sababli nashr etilgan asosiy bibliografik va mualliflik ma’lumotlarini to‘liq o‘chirish har doim ham mumkin emas; xatolar jurnalning tuzatish siyosati asosida to‘g‘rilanadi.
Taqriz va tahririy maxfiylik
Jurnal ikki tomonlama anonim taqriz tizimidan foydalanadi. Mualliflar va taqrizchilarning shaxsi taqriz jarayonida bir-biridan yashiriladi.
Taqrizchi shaxsi mualliflarga oshkor qilinmaydi, quyidagi holatlar bundan mustasno:
-
taqrizchi oshkor qilishga aniq rozilik bergan bo‘lsa;
-
qonun bilan talab etilsa;
-
vakolatli etik yoki huquqiy tekshiruv uchun zarur bo‘lsa.
Taqdim etilgan qo‘lyozmalar, taqriz hisobotlari, muharrir izohlari va tahririy yozishmalar vakolatli jarayondan tashqarida ulashilmasligi kerak. Taqrizchilar va muharrirlar maxfiy materiallarni ommaga ochiq yoki jurnal ruxsat bermagan sun’iy intellekt tizimlariga yuklamasligi shart.
Shaxsga doir ma’lumotlarni ulashish
Shaxsga doir ma’lumotlar faqat zarur hajmda quyidagilar bilan ulashilishi mumkin:
-
muharrirlar va vakolatli jurnal xodimlari;
-
taqrizchilar;
-
nashriyot va texnik platforma xizmatini ko‘rsatuvchilar;
-
DOI ro‘yxatga olish agentliklari;
-
indekslash, repozitoriy va arxivlash xizmatlari;
-
elektron pochta, xosting, xavfsizlik va aloqa xizmatlarini ko‘rsatuvchilar;
-
qonun talab qilgan hollarda sud, tartibga soluvchi, huquqni muhofaza qiluvchi yoki institutsional organlar;
-
foydalanuvchining roziligi bilan boshqa shaxslar.
Xizmat ko‘rsatuvchilardan ma’lumotlardan faqat berilgan vazifa uchun foydalanish, tegishli maxfiylik va xavfsizlik choralarini qo‘llash talab etiladi.
Jurnal shaxsga doir ma’lumotlarni sotmaydi va ularni begona to‘g‘ridan-to‘g‘ri marketing maqsadlarida bermaydi.
Transchegaraviy ma’lumotlar uzatish
DOI ro‘yxatdan o‘tkazish, xalqaro indekslash, arxivlash, elektron aloqa yoki texnik xizmatlar sabab ayrim ma’lumotlar O‘zbekiston Respublikasidan tashqaridagi tashkilotlarga uzatilishi yoki boshqa davlatlarda qayta ishlanishi mumkin.
Bunday uzatish faqat nashr va ilmiy aloqa uchun zarur hajmda, amaldagi qonunchilik hamda tegishli maxfiylik va xavfsizlik choralariga muvofiq amalga oshiriladi.
Ochiq nashr etilgan mualliflik va bibliografik ma’lumotlar internet orqali butun dunyoda foydalanilishi mumkin.
Cookie-fayllar va o‘xshash texnologiyalar
Jurnal veb-sayti cookie-fayllar va o‘xshash texnologiyalardan quyidagi maqsadlarda foydalanishi mumkin:
-
foydalanuvchi sessiyasini saqlash;
-
hisob qaydiga xavfsiz kirishni ta’minlash;
-
til va boshqa sozlamalarni eslab qolish;
-
sayt funksiyalarini ta’minlash;
-
xavfsizlik tahdidlarini aniqlash;
-
cheklangan va umumlashtirilgan foydalanish statistikasini yig‘ish.
Foydalanuvchilar cookie-fayllarni brauzer sozlamalari orqali boshqarishi yoki o‘chirishi mumkin. Zarur cookie-fayllarni o‘chirish saytning ayrim funksiyalariga ta’sir qilishi mumkin.
Agar majburiy bo‘lmagan analitika yoki uchinchi tomon cookie-fayllari qo‘llansa, amaldagi talablarga muvofiq tegishli xabarnoma yoki rozilik mexanizmi taqdim etiladi.
Ma’lumotlar xavfsizligi
Jurnal va vakolatli xizmat ko‘rsatuvchilar shaxsga doir ma’lumotlarni ruxsatsiz kirish, yo‘qotish, noto‘g‘ri foydalanish, o‘zgartirish yoki oshkor qilishdan himoya qilish uchun oqilona tashkiliy va texnik choralarni qo‘llaydi.
Choralar, tegishli holatlarda, quyidagilarni o‘z ichiga olishi mumkin:
-
vazifaga asoslangan kirish huquqlari;
-
parol va hisob qaydini himoya qilish;
-
zaxira nusxalar va texnik monitoring;
-
dasturiy ta’minotni yangilash;
-
maxfiylik majburiyatlari;
-
xavfsizlik hodisalarini aniqlash va ko‘rib chiqish tartibi.
Hech bir onlayn tizim mutlaq xavfsizlikni kafolatlay olmaydi. Foydalanuvchilar o‘z foydalanuvchi nomi, paroli va hisob qaydiga kirish ma’lumotlarini himoya qilish uchun javobgardir.
Shaxsga doir ma’lumotlar bilan bog‘liq jiddiy xavfsizlik hodisasi yuz bersa, jurnal amaldagi talablar bo‘yicha zarur choralarni ko‘radi va tegishli shaxslar yoki vakolatli organni xabardor qiladi.
Ma’lumotlarni saqlash muddati
Shaxsga doir ma’lumotlar faqat quyidagi maqsadlar uchun oqilona zarur bo‘lgan muddat davomida saqlanadi:
-
tahririy va nashr jarayonlarini yakunlash;
-
ilmiy yozuvning ishonchliligi va davomiyligini ta’minlash;
-
taqriz va tahririy qarorlar tarixini saqlash;
-
shikoyat, apellyatsiya va etik tekshiruvlarni boshqarish;
-
shartnomaviy, moliyaviy va huquqiy talablarni bajarish;
-
indekslash va raqamli arxivlashni ta’minlash;
-
tizim xavfsizligi va audit qaydlarini yuritish.
Nashr etilgan maqola metama’lumotlari, mualliflik ma’lumotlari, tahririy qarorlarning muhim qaydlari va ilmiy yozuv yaxlitligi uchun zarur boshqa ma’lumotlar doimiy saqlanishi mumkin.
Hisob qaydi o‘chirilganda ham mualliflik, taqriz, tahririy, etik yoki huquqiy yozuvlar to‘liq yo‘q qilinmasligi mumkin. Keraksiz va saqlash majburiyati mavjud bo‘lmagan ma’lumotlar xavfsiz o‘chiriladi yoki anonimlashtiriladi.
Foydalanuvchilarning huquqlari
Amaldagi qonunchilikka muvofiq shaxs quyidagilarni so‘rashi mumkin:
-
o‘ziga tegishli shaxsga doir ma’lumotlar mavjudligi va ulardan foydalanish haqida axborot;
-
o‘z ma’lumotlariga kirish;
-
noto‘g‘ri yoki eskirgan ma’lumotni tuzatish;
-
ayrim ishlov berishni cheklash yoki unga e’tiroz bildirish;
-
rozilikka asoslangan ishlov berishda rozilikni qaytarib olish;
-
endi zarur bo‘lmagan ma’lumotni o‘chirish;
-
tegishli hollarda ma’lumot nusxasini olish;
-
vakolatli organga shikoyat qilish.
O‘chirish yoki cheklash talabi ma’lumotni huquqiy, shartnomaviy, etik, arxiv yoki ilmiy yozuv maqsadida saqlash zarur bo‘lgan hollarda to‘liq bajarilmasligi mumkin.
So‘rovni ko‘rib chiqishdan oldin shaxsni va so‘rovga aloqadorligini tasdiqlash talab qilinishi mumkin. Jurnal so‘rovga amaldagi qonunchilikda belgilangan tartib va muddatlarda javob beradi.
Avtomatlashtirilgan vositalar va sun’iy intellekt
Jurnal o‘xshashlikni tekshirish, metama’lumotlarni tayyorlash, manbalarni tekshirish, texnik muvofiqlik yoki xavfsizlikni ta’minlash uchun vakolatli avtomatlashtirilgan vositalardan foydalanishi mumkin.
Qo‘lyozmani qabul qilish, rad etish, qoidabuzarlikni aniqlash yoki sanksiya qo‘llash haqidagi yakuniy qaror faqat avtomatlashtirilgan natija asosida qabul qilinmaydi. Muhim natijalar vakolatli inson tomonidan tekshiriladi.
Maxfiy qo‘lyozma va shaxsga doir ma’lumotlar jurnal ruxsat bermagan ommaviy AI tizimlariga yuklanmaydi. Batafsil talablar jurnalning Sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish siyosatida keltirilgan.
Tashqi havolalar va xizmatlar
Jurnal veb-saytida tashqi veb-saytlar, DOI sahifalari, ORCID, indekslash bazalari, repozitoriylar va boshqa xizmatlarga havolalar bo‘lishi mumkin.
Jurnal tashqi xizmatlarning maxfiylik amaliyoti, xavfsizligi yoki mazmuni uchun javobgar emas. Foydalanuvchilar ushbu xizmatlarning maxfiylik siyosatlarini alohida ko‘rib chiqishi kerak.
Bayonotni yangilash
Ushbu Maxfiylik bayonoti huquqiy, texnik, tahririy yoki operatsion o‘zgarishlarga qarab qayta ko‘rib chiqilishi mumkin.
Amaldagi versiya jurnalning rasmiy veb-saytida e’lon qilinadi. Muhim o‘zgarishlar zarur hollarda sayt yoki tegishli aloqa kanali orqali bildiriladi.
Siyosatni boshqarish
Ushbu bayonot «Geliotekhnika» jurnalining rasmiy veb-saytida e’lon qilingan sanadan boshlab kuchga kiradi.
Shaxsga doir ma’lumotlar va maxfiylikka oid savollar, so‘rovlar yoki xavotirlar quyidagi manzilga yuborilishi kerak:
Elektron pochta: ftikans@uzsci.net
Murojaatda shaxsni tasdiqlash uchun zarur bo‘lgan eng kam ma’lumot va talabning aniq mazmuni ko‘rsatilishi kerak. Maxfiy yoki ortiqcha hujjatlarni oddiy elektron pochta orqali yubormaslik tavsiya etiladi.